Badania międzylaboratoryjne
i badania biegłości laboratoriów

Badania porównujące biegłość laboratoriów w pomiarach najróżniejszych właściwości są doskonałym uzupełnieniem procesu walidacji i istotnie wspomagają proces ciągłego doskonalenia jakości pomiarów. Im więcej laboratoriów uczestniczy w edycji badań tym edycja jest bardziej wiarygodna ale jednocześnie stawia przed organizatorem więcej wyzwań. Przetworzenie setek danych i przygotowanie raportów dla uczestników zajmuje niejednokrotnie wiele dni i wiąże się z dużym ryzykiem popełnienia błędów. Dla większości parametrów, które są mierzone w trakcie badań biegłości stosowane są statystyki zaproponowane w normach: ISO 13582:2005(E) i PN-ISO 5725. Obliczenia te realizowane są w stworzonym specjalnie do obróbki danych z badań biegłości i badań międzylaboratoryjnych systemie Badania międzylaboratoryjne. Naszym klientom oferujemy pakiet sprawdzonych w wielu wdrożeniach rozwiązań, w skład którego wchodzą:

• Program STATISTICA Pakiet Zaawansowany + QC
• Program do automatycznej obróbki danych z badań międzylaboratoryjnych
• Standardowe dostosowanie wyglądu raportu wyjściowego do potrzeb użytkownika
• Jednodniowe szkolenie z zakresu obsługi oprogramowania i stosowanych metod

System został zaprojektowany tak aby zmniejszyć do minimum czas poświęcony na przygotowanie standardowej serii raportów w każdej z edycji porównań. W zależności od potrzeb organizatora (liczba edycji w roku, liczba uczestników, liczba parametrów) dostaje on skrojony do jego potrzeb system. Dane mogą być przechowywane w arkuszu STATISTICA lub w odpowiednim systemie bazy danych. W każdym przypadku system informatyczny jest zgodny z wymogami dotyczącymi systemów informatycznych w laboratoriach.

W trakcie wdrożenia systemu użytkownik ma wpływ nie tylko na wygląd raportu ale także na sposób obliczania niektórych statystyk. Warto zauważyć że wraz z systemem dostarczana jest pełna dokumentacja umożliwiająca wykonywanie wszystkich obliczeń w sposób "transparentny", co oznacza że podczas audytu takiego systemu przez niezależne instytucje łatwo jest wykazać sposób obliczania poszczególnych statystyk.

Po zebraniu danych z pomiarów od uczestników, organizator wprowadza je do arkusza lub do bazy danych i dokonuje wstępnej analizy w celu wykrycia wartości odstających czy też sprawdzenia normalności rozkładu. W zależności od wyników wstępnej analizy można odrzucić wartości odstające czy też zdecydować o zastosowaniu mediany zamiast średniej dla konkretnego parametru.

Standardowo dla każdego parametru, który był przedmiotem badań obliczane są statystyki:

• wykresy Mandela pozwalające dla wartości odstających (statystyki k i h)
• tabela z wynikami testu Grubbsa dla wartości odstających
• tabela z wynikami testu Cochrana dla wartości odstających
• histogram
• wykres normalności i tabela z wynikiem testu Shapiro-Wilka
• wykres z-score

Poniżej znajduje się przykładowy wykres z-score.

Warto przeczytać:

Kurs: Statystyka w walidacji metod pomiarowych.
Kalibracja liniowa.
Podstawy MSA.
Statystyka w laboratorium.